Mirtazapina na sen

Lek przeciwdepresyjny, nie tabletka na sen

Mirtazapina należy do leków opisywanych skrótem NaSSA, czyli działających noradrenergicznie i specyficznie serotoninergicznie. Podnosi przekaźnictwo noradrenaliny i serotoniny, ale robi to inaczej niż leki z grupy SSRI: zamiast blokować wychwyt zwrotny, blokuje presynaptyczne receptory alfa-2 i wybrane receptory serotoninowe.

Ta konstrukcja daje profil działań niepożądanych odmienny od SSRI. Rzadziej pojawiają się nudności i zaburzenia seksualne, częściej senność i wzrost apetytu. Dla osoby, która przy depresji chudnie i nie może spać, obie te cechy przestają być wadą. Dla kogoś, kto ma tylko problem z zasypianiem i prawidłowy nastrój, korzyść nie równoważy kosztu.

Dlaczego usypia tak mocno

Mirtazapina jest silnym blokerem receptorów histaminowych H1 w ośrodkowym układzie nerwowym. To ten sam mechanizm, który stoi za sennością po doksylaminie i po starszych lekach przeciwalergicznych, tylko wyrażony znacznie mocniej. Sedacja pojawia się już po pierwszych dawkach, podczas gdy na działanie przeciwdepresyjne czeka się zwykle od 2 do 4 tygodni.

W praktyce klinicznej opisuje się zależność, która zaskakuje pacjentów: przy niższych dawkach efekt usypiający bywa wyraźniejszy niż przy wyższych, bo wraz ze wzrostem dawki mocniej zaznacza się komponent noradrenergiczny. Dlatego samodzielne zwiększanie dawki, żeby lepiej spać, działa odwrotnie do zamiaru.

Preparaty i moce w rejestrze

Dane z Rejestru Produktów Leczniczych. Postać ulegająca rozpadowi w jamie ustnej ułatwia przyjęcie leku bez popijania i bywa wybierana przy trudnościach z połykaniem tabletek.

Kiedy psychiatra ją rozważa

Typowa sytuacja wygląda tak: pacjent zgłasza się z obniżonym nastrojem, utratą energii i bezsennością, która ciągnie się od tygodni. Zamiast dokładać lek nasenny do leku przeciwdepresyjnego, psychiatra wybiera jeden preparat, który zajmie się obydwoma problemami. Dawkę przyjmuje się wieczorem, żeby sedacja wypadła w porze snu.

Drugi scenariusz dotyczy osób, u których wcześniejszy lek z grupy SSRI poprawił nastrój, ale rozregulował sen albo obniżył apetyt. Mirtazapina bywa wtedy rozważana jako zmiana lub uzupełnienie, zawsze pod kontrolą lekarza ze względu na ryzyko interakcji.

Czego pacjenci nie lubią w mirtazapinie

Najczęściej zgłaszane to senność i uczucie spowolnienia, zwiększony apetyt oraz przyrost masy ciała, suchość w ustach i zawroty głowy. Część z nich słabnie po pierwszych tygodniach, przyrost masy ciała zwykle nie. To główny powód, dla którego pacjenci proszą o zmianę leku, i temat, który warto poruszyć na starcie leczenia, a nie po pół roku.

W pierwszym okresie leczenia lekami przeciwdepresyjnymi, zwłaszcza u osób poniżej 25 lat, opisuje się przejściowe nasilenie niepokoju i myśli rezygnacyjnych. Dlatego początek terapii wymaga kontaktu z lekarzem, a nie samodzielnej obserwacji.

Odstawianie

Po dłuższym leczeniu mirtazapiny nie przerywa się z dnia na dzień. Objawy odstawienne obejmują nudności, zawroty głowy, niepokój i nasilenie zaburzeń snu, przez co bywają mylone z nawrotem choroby. Dawkę zmniejsza się stopniowo, według planu ustalonego z lekarzem, a tempo dostosowuje się do reakcji pacjenta.

Kontynuacja leczenia online

Mirtazapina jest lekiem prowadzonym, a nie doraźnym, więc konsultacja online sprawdza się przede wszystkim jako kontynuacja terapii rozpoczętej wcześniej. Lekarz sprawdza historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta, pyta o tolerancję, masę ciała i skuteczność dotychczasowej dawki. Kontynuacja leczenia kosztuje od 199 zł, pierwsza konsultacja psychiatryczna 250 zł, a szczegóły opisuje cennik.

Rozpoczęcie leczenia przeciwdepresyjnego przy pierwszym kontakcie zdalnym bywa niewłaściwe, jeśli obraz kliniczny wymaga badania na miejscu. Lekarz mówi o tym wprost i wskazuje dalszą drogę. Przy problemie ze snem bez zaburzeń nastroju sensowniejsze bywają rozwiązania opisane na stronach o melatoninie receptowej i doksylaminie, a kontekst całej grupy znajdziesz w tekście o silnych lekach nasennych.

Najczęstsze pytania o mirtazapinę