Zopiklon i eszopiklon - leki nasenne na receptę

Co odróżnia zopiklon od zolpidemu

Obie substancje trafiły do jednej szuflady o nazwie leki Z, bo wpływają na ten sam kompleks receptora GABA-A i obie miały być bezpieczniejszą alternatywą dla starszych leków nasennych. Chemicznie łączy je niewiele: zopiklon jest pochodną cyklopirolonu, zolpidem imidazopirydyny.

W praktyce klinicznej różnica sprowadza się do czasu działania. Zopiklon utrzymuje się w organizmie nieco dłużej, przez co rzadziej zawodzi u osób budzących się w środku nocy, ale częściej daje poranne spowolnienie. Zolpidem znika szybciej i mniej ciąży nad ranem, za to bywa za krótki przy wybudzeniach nad ranem. Który wariant pasuje do konkretnego wzorca bezsenności, ocenia lekarz na podstawie wywiadu. Porównanie ze stroną o zolpidemie pokazuje, jak różne bywają te dwa scenariusze.

Preparaty i moce w polskim rejestrze

Wszystkie wymienione preparaty to tabletki powlekane. Dane pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych prowadzonego przez URPL.

Eszopiklon, czyli aktywna połowa cząsteczki

Cząsteczka zopiklonu występuje w dwóch odbiciach lustrzanych. Za działanie nasenne odpowiada jedno z nich i to ono zostało zarejestrowane jako osobna substancja o nazwie eszopiklon. Stąd inne liczby na opakowaniu: 1 mg, 2 mg i 3 mg zamiast 3,75 mg i 7,5 mg. Pacjent, który widzi niższą liczbę, czasem wnioskuje, że dostał słabszy lek. Dawki obu substancji nie przeliczają się na siebie wprost, więc porównywanie samych miligramów prowadzi na manowce.

Metaliczny posmak i pozostałe działania niepożądane

Zopiklon zostawia po sobie znak rozpoznawczy: gorzki albo metaliczny posmak w ustach, który potrafi utrzymywać się przez część dnia. To działanie opisane w Charakterystyce Produktu Leczniczego i najczęstszy powód, dla którego pacjenci proszą o zmianę leku. Poza tym pojawiają się objawy typowe dla całej grupy: senność w ciągu dnia, zawroty głowy, suchość w ustach, zaburzenia koncentracji i pamięci obejmujące okres po przyjęciu tabletki.

Podobnie jak przy zolpidemie zgłaszano złożone zachowania podczas snu, gdy osoba wstaje i wykonuje czynności, których rano nie pamięta. Taki epizod wymaga kontaktu z lekarzem i odstawienia leku. Ryzyko rośnie po alkoholu oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych środków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.

Zasady stosowania

Tabletkę przyjmuje się tuż przed snem, po zakończeniu wieczornych czynności, i rezerwuje pełną noc na sen. Lekarz zaczyna od najniższej skutecznej dawki, a u osób starszych oraz przy zaburzeniach czynności wątroby i nerek dobiera ją ostrożniej, bo lek eliminowany jest wolniej. Leczenie planuje się na krótki okres, liczony raczej w dniach i tygodniach niż w miesiącach.

Nie ma sensu przyjmować leku w połowie nocy, po godzinie przewracania się z boku na bok. Pozostały czas snu bywa wtedy za krótki, a rano zostaje otępienie, które przenosi się na pracę i na prowadzenie auta. Piszemy o tym w tekście o lekach nasennych a prowadzeniu samochodu.

Tolerancja i odstawianie

Po kilku tygodniach codziennego przyjmowania efekt słabnie. To tolerancja, zjawisko wpisane w farmakologię tej grupy, a nie dowód na to, że dawka była za niska. Samodzielne zwiększanie ilości tabletek prowadzi wprost do uzależnienia.

Odstawianie prowadzi się stopniowo. Nagłe przerwanie wywołuje bezsenność z odbicia, czasem silniejszą niż stan wyjściowy, a do tego niepokój, drażliwość i wzmożoną potliwość. Plan zmniejszania dawki układa lekarz i najlepiej działa on w parze z pracą nad rytmem dnia oraz z technikami z terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności.

E-recepta na zopiklon online

Podczas konsultacji lekarz ustala, od kiedy trwa problem, jak wygląda noc, jakie leki przyjmujesz i czy pojawiały się objawy sugerujące bezdech senny. Sprawdza też historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta. Wniosek o lek z grupy Z przy pierwszym kontakcie i bez dokumentacji zwykle kończy się odmową, bo ryzyko uzależnienia przewyższa wtedy korzyść.

Kiedy zopiklon nie jest właściwym wyborem, w grę wchodzą inne rozwiązania: melatonina o przedłużonym uwalnianiu przy przesuniętym rytmie dobowym, doksylamina przy krótkotrwałych trudnościach albo mirtazapina, gdy bezsenność towarzyszy depresji. Przegląd całej grupy znajdziesz na stronie o silnych lekach nasennych.

Najczęstsze pytania o zopiklon